Sultan 2’nci Mahmud’un fermanıyla yaptırılan sini, Tokat’ta sergileniyor

OSMANLI padişahlarından 2’nci Mahmud’un o periyot İstanbul‘da yapılamadığı için 1813’te ferman çıkararak, Tokatlı sanatkarlara yaptırdığı, bakır saray sinilerinden biri, Tokat Belediyesi Kent Müzesi’nde sergileniyor. Osmanlı padişahı 2’nci Mahmud periyodunda, sarayda misafirleri ağırlamak için kullanılan siniler İstanbul’da yapılamayınca sultan, bakır sürece sanatkarlarının varlığıyla bilinen Tokat’ta hazırlanması için ferman hazırladı. Bunun üzerine bakır siniler, Tokat’ta sanatkarlar tarafından üretilerek, saraya gönderildi. Bu bakır sinilerden biri ve padişahın fermanının kopya görseli, Tokat Belediyesi bünyesindeki Kent Müzesi’nde sergilenmeye başlandı.
Tokat Kent Müzesi’nde hizmetli arkeolog İbrahim Yavuz, padişah fermanı üzerine yaptırılan ve biri müzede bölge alan sininin nadide eser olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Tokat bakırcılığının nasıl kalitede olduğunu resmeden yapıttır. Kaç adet yapıldığı hakkında kesin malumat yok. Az ölçüde yaptırıldığı rivayet ediliyor. Tokat bakırcılığı ve personelliği 17’nci ve 18’inci yüzyılda yerkürede 1 numaraya yerleşmiştir. Ergani’den gelen bakırlar Tokat kalhanelerinde işlenip daha sonra Samsun limanından tüm Osmanlı kentlerine gönderilirmiş. Bilhassa 17’nci ve 18’inci yüzyılda Tokat kalhanelerinde o kadar çok bakır işlemesi, bakır üretimi olmuş ki ham unsur problemi yaşanmış. Yeniden fermanla tüm ham bakırlar Tokat kalhanelerine yönlendirilmiş. Tokat kalhanelerinde işlemesi yapılmış ve tüm yerküredeki Osmanlı kentlerine iletilmiş. Tokat’ta o periyotta 33 kalhane, 8 de bakır kazan işi yapan bakır emekçisi, dükkanı vardı.”
Bakır sinilerin yapılması için hazırlanan ve bugün kopya görseli müzede bulunan ferman şöyle:
“Tokat Naibi’ne karar ki, Enderun-ı Hümayun’da vazifeli saray çukadarlarının büyük yemek sinileri devranla eskimiş gelgelelim çok büyük olmaları sebebiyle İstanbul’da imali mümkün olmadığından Tokat’ta imali gerek görülmüştür. Laf konusu sininin imali için bakırcı esnafından kıymeti fazla olsun, Tokat’a gönderilmiştir. Sen ki mezkur kadımızsın, gerekli ecri ismi geçen şahıs (bakırcı esnafı) tarafından ödenmek kuralıyla, laf konusu siniyi Tokat’ta en şık bir formda, gönderdiğimiz hizmetlinin tavassutu ile imal ettirip, yeniden vazifeli şahsa teslim ederek Der-i Aliyye’me (Sarayıma) gönderilmesini temin etmen hususunda işbu fermanım yazılmış ve vazifeli bakırcı ile tarafına gönderilmiştir. İmal edilen sininin çok düzgün bir fiyatla ismi geçenin tavassutu ile kısa bir müddet zarfında imali ve hizmetli memurumuza teslim ederek, tarafımıza göndermen hususu benim şahsi talebimdir. Bu bahiste tembellik gösterme yahut ilgisizlik üzere davranışlara rızamın olmadığını bilmelisin. Açık açık tabir edildiği biçimde davranmaya itina göstermeniz ve buna karşıt davranmaktan kaçınmanız hususunda karardır.”

– Tokat

Kök: DHA

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir